Het komt meerdere keren per dag voor dat iemand iets aan jou vraagt, of jij iets aan een ander. Sommige mensen vinden het moeilijk om op deze verzoeken ‘nee’ te zeggen, terwijl ze dat eigenlijk wel zouden willen. Ze hebben het al heel druk, hebben er geen tijd voor of willen het niet doen. Is dit iets wat jij bij jezelf herkent? Ben jij geneigd om altijd ‘ja’ te zeggen op een verzoek, terwijl je eigenlijk ‘nee’ wilt zeggen? Loop je het risico om je eigen werk niet af te krijgen omdat je geen ‘nee’ kon of durfde te zeggen tegen de ander? Als je moeite hebt met ‘nee’ zeggen of als je te behulpzaam bent, loop je het risico om meer hooi op je vork te nemen dan goed voor je is. Is het bovenstaande herkenbaar? Lees dan vooral verder…
‘Nee’ zeggen bij verzoeken
Natuurlijk kan het per verzoek verschillen hoe moeilijk het is om ‘nee’ te zeggen. Als een verzoek geheel vrijblijvend wordt gesteld of als het om iets kleins gaat, hoeft het niet zo moeilijk te zijn. Maar het wordt moeilijker als:
- Het verzoek gesteld wordt op een manier waarop het lijkt alsof het vanzelfsprekend is dat je ‘ja’ gaat zeggen.
- Het verzoek op een smekende manier gesteld wordt.
- Degene met het verzoek blijft aandringen.
- Degene met het verzoek gebruik maakt van emotionele chantage: inspeelt op een voor jou gevoelige plek of op jouw normen en waarden.
Met name bij dit soort moeilijkere verzoeken is het belangrijk dat je weet dat:
- Je het recht hebt om ‘nee’ te zeggen, het is immers een verzoek en geen opdracht.
- Je ook mag weigeren zonder een verantwoording, verklaring of reden te geven. Waarom je ‘nee’ zegt gaat de ander in de meeste gevallen niets aan.
Zeg jij te vaak ‘ja’ & te weinig ‘nee’?
Wat je dan kunt proberen is om een soort rem in te bouwen. Waar je nu bijna op de automatische piloot ‘ja’ zegt, probeer je nu een fijn zinnetje in te studeren. Bijvoorbeeld: Mag ik hier even over nadenken? Heb je direct een antwoord nodig of …? Kan ik hier later op terugkomen?
Door dit soort reacties te geven, bouw je als het ware bedenktijd in voor jezelf. In deze tijd kun je bepalen of je ‘ja’ wilt zeggen en waarom je dat zou doen.
Hoe kun je het beste ‘nee’ zeggen?
- Draai er niet omheen: Zeg meteen ‘nee’ en kijk daarna of het nodig is om een toelichting te geven. Door er niet omheen te draaien maak je jouw reactie het meest duidelijk voor de ander.
- Blijf vriendelijk: Je hebt er niets aan om meteen onvriendelijk of geïrriteerd te reageren. Daarbij wil je natuurlijk ook op een fijne manier kunnen communiceren met je collega’s of vrienden/vriendinnen. Blijf volwassen en vriendelijk, maar ook duidelijk en daadkrachtig.
- Kijk de ander aan: Jouw woorden hebben meer impact als je oogcontact maakt met de ander. De kans is dan groter dat de reactie duidelijk overkomt.
- Eventuele uitleg: Of je de ander uitleg wilt geven is jouw eigen keuze en zeker niet verplicht. Sterker nog, als je een uitleg geeft kan dit reden tot discussie geven. Soms is het daarom beter om dit niet te doen.
- Houd het kort: Als je ervoor kiest om een uitleg te geven is het beter om deze kort en krachtig te houden.
- Gevoel uitspreken: Als de ander maar blijft aandringen kan het goed zijn om jouw gevoel of irritatie op een rustige manier uit te spreken. Bijvoorbeeld door te zeggen dat je het vervelend vindt dat …
- Respecteer de ander: Dat jij ‘nee’ zegt kan voor de ander natuurlijk een teleurstelling zijn. Ook kan het zo zijn dat de ander echt niet weet hoe hij zijn probleem dan kan oplossen. Probeer de ander ruimte te geven en toon ook respect voor zijn/haar gevoelens.
- GEEN SMOESJES: Het kan heel verleidelijk zijn om maar snel een smoesje te bedenken. Maar dit zal jou geen goed gevoel geven. Daarbij kan de ander denken dat je in eerste instantie wel wilde helpen, maar dat dit door omstandigheden niet kon. De kans is groot dat hij of zij later nog een keer terugkomt met het verzoek.
Een keer ‘nee’ mag echt!
Glansreijk